ATK Chợ Đồn – “Địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng

 Lãnh đạo tỉnh và huyện thăm Di tích lịch sử Khuổi Linh nhân dịp Lễ Công bố Quyết định công nhận xã ATK,vùng ATK huyện Chợ Đồn (Ảnh chụp trước thời điểm quy định bắt buộc đeo khẩu trang phòng dịch Covid -19)

Dấu son lịch sử

Ngược dòng lịch sử về lại nơi đây vào ngày 8/12/1947, huyện Chợ Đồn đã vinh dự được đón Bác Hồ để lãnh đạo, chỉ đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Trong thời gian từ năm 1947 đến 1951, Bác đã ở và làm việc tại Bản Ca, Nà Quân (xã Bình Trung), Nà Pậu (xã Lương Bằng). Cùng với các huyện Đại Từ, Định Hoá (Thái Nguyên), Sơn Dương, Chiêm Hoá (Tuyên Quang), huyện Chợ Đồn nhận nhiệm vụ cao cả, thiêng liêng được Trung ương Đảng, Bác Hồ chọn là An toàn khu của cuộc kháng chiến. Mảnh đất này được đón nhận, che trở cho các cơ quan Trung ương và các đồng chí lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước. Huyện Chợ Đồn chứng kiến sự có mặt của đồng chí Trường Chinh, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng ở Khuổi Linh (xã Nghĩa Tá); Thủ tướng Phạm Văn Đồng ở đồi Khau Mạ (xã Lương Bằng); thôn Nà Quân (xã Bình Trung) được chọn làm điểm đặt hội trường Trung ương Đảng trong các năm từ 1947 đến 1952, là nơi diễn ra Hội nghị tổng kết Chiến dịch biên giới. Trong khoảng thời gian từ năm 1947 đến 1952, hầu hết các cơ quan Trung ương đã đóng ở huyện Chợ Đồn như: Báo Sự Thật, Đài Tiếng nói Việt Nam, Cơ quan Vô tuyến điện, Nha kỹ thuật quân sự, Trường Quân chính, Xưởng quân giới, Xưởng in báo Cứu Quốc, Trạm phẫu thuật quân y; Nhà máy in tiền thuộc Bộ Tài chính…

Đến nay, ATK Chợ Đồn có sáu Di tích gồm: Di tích lịch sử Bản Ca, Di tích lịch sử Nà Quân, Di tích lịch sử Khuổi Linh, Di tích lịch sử Đồi Pù Cọ, Di tích lịch sử Nà Pậu, Di tích lịch sử Đồi Khau Mạ được công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Ngày 22/12/2016, quần thể Di tích lịch sử ATK Chợ Đồn được xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 2499/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Đây là niềm tự hào đối với cấp ủy, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Bắc Kạn nói chung, người dân Chợ Đồn nói riêng.    

 Đoàn du khách Hà Nội chụp ảnh lưu niệm cùng lãnh đạo huyện trên đường thăm Di tích Quốc gia đặc biệt ATK Chợ Đồn (Ảnh chụp trước thời điểm quy định bắt buộc đeo khẩu trang phòng dịch Covid -19)

 Địa chỉ giáo dục truyền thống

Quần thể di tích Quốc gia đặc biệt ATK Chợ Đồn nằm trong quần thể Di tích vùng Chiến khu Việt Bắc gồm 25 điểm di tích, tập trung tại 3 xã: Lương Bằng, Nghĩa Tá và Bình Trung, có tuyến quốc lộ 3C chạy qua trong đó có 06 Di tích lịch sử cấp Quốc gia và 04 Di tích lịch sử cấp tỉnh ( Di tích lịch sử Nà Pay, Di tích lịch sử Phja Tắc, Di tích lịch sử đồi Khuổi Đăm, Di tích lịch sử Nà Kiến). Trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp, cùng với Tân Trào (Tuyên Quang), Định Hóa (Thái Nguyên); Chợ Đồn (Bắc Kạn) đã hình thành nên một vùng căn cứ địa cách mạng huyền thoại ATK bảo vệ bộ máy Trung ương của Đảng ta; Cũng từ Chiến khu Việt Bắc, Chủ tịch Hồ chí Minh cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã lãnh đạo quân và dân ta dành chiến thắng vang dội trong chiến dịch Việt Bắc – Thu Đông năm 1947 và chiến dịch Biên Giới năm 1950. Núi rừng nơi đây là địa bàn trọng yếu để Bộ chỉ huy liên khu luận bàn việc nước, che chở cho các binh đoàn kháng chiến vì sứ mệnh dân tộc.

  Hoạt động sinh hoạt, giáo dục truyền thống của Đoàn thanh niên huyện tại Di tích lịch sử Bản Ca (Ảnh chụp trước thời điểm quy định bắt buộc đeo khẩu trang phòng dịch Covid -19)

5 năm kể từ khi được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt,  nhiều lãnh đạo của Đảng, Nhà nước ta và đông đảo các đoàn du khách đã đến đây để tìm hiểu và thể hiện sự trân trọng với cách mạng Việt Nam. Đó là minh chứng sinh động cho giá trị lịch sử của vùng ATK Chợ Đồn, sức hút để phát triển du lịch lịch sử trên vùng đất quan trọng bậc nhất ghi dấu những thành công của cách mạng Việt Nam trong Kháng chiến chống Pháp đồng thời cũng ghi nhận những nỗ lực nhằm bảo tồn và phát huy những giá trị riêng có của mảnh đất cách mạng.

Về ATK Chợ Đồn hôm nay, du khách không chỉ được tham quan các Di tích lịch sử truyền thống – các địa danh đã đi vào lịch sử dân tộc, mà còn được tìm hiểu những nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc vùng kháng chiến, tham quan các danh lam thắng cảnh tuyệt đẹp của vùng chiến khu xưa, thưởng thức các món ăn đặc sản của bà con dân tộc, chứng kiến những đổi thay tích cực trên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng này.

Theo anh Hà Duy Thái – Bí thư Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh huyện chợ Đồn thì cùng với hoạt động thăm quan, tìm hiểu, nghiên cứu lịch sử của các đoàn du khách, những năm gần đây, nhiều hoạt động báo công dâng Bác, kết nạp đoàn viên, đội viên, các hoạt động ngoại khóa giáo dục lịch sử của đoàn thanh niên, các trường học trong huyện, trong tỉnh cũng đã được tổ chức tại các điểm Di tích lịch sử trên địa bàn huyện. Hành trình tham quan, tìm hiểu và trải nghiệm tại các địa chỉ đỏ đã đem đến những bài học lớn cho đoàn viên, thanh niên và học sinh về truyền thống yêu nước, đánh giặc giữ nước đầy bất khuất, oai hùng của cha ông. Các hoạt động là một chương trình ý nghĩa nhằm tăng cường trải nghiệm, giáo dục các bài học lịch sử qua Di tích lịch sử để thế hệ thế hệ trẻ thêm hiểu, trân trọng truyền thống đấu tranh oai hùng của dân tộc từ đó góp phần bồi đắp tình yêu nước, nuôi dưỡng tinh thần dân tộc, ý thức trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay để  gìn giữ và phát huy hiệu quả các di tích cách mạng.

  Hoạt động trải nghiệm, giáo dục truyền thống của học sinh trường THCS Hoàng Văn Thụ tại Di tích lịch sử Nà Pậu(Ảnh chụp trước thời điểm quy định bắt buộc đeo khẩu trang phòng dịch Covid -19)

Phát huy giá trị Di tích Quốc gia đặc biệt ATK Chợ Đồn

Để quản lý, bảo vệ và khai thác hiệu quả các giá trị lịch sử của các điểm Di tích, năm 2015, huyện Chợ Đồn đã thành lập 6 Ban quản lý di tích tại các xã: Bản Thi, Lương Bằng, Nghĩa Tá, Bình Trung, Phương Viên và Bằng Lãng, ban hành quy chế quản lý, bảo vệ, phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh trên địa bàn; các xã đã chọn cử người trông coi các di tích với tổng số 12 người/12 điểm di tích và chi trả hỗ trợ cho người trông coi theo nghị quyết số 29/2015/NQ-HĐND tỉnh. Tuy nhiên, thực hiện quyết định 22/2018/QĐ-UBND ngày 16/8/2018 của Ủy ban nhân dân tỉnh thì  hiện nay các Ban quản lý di tích cấp xã đã giải thể và  bàn giao các Di tích cho Trung tâm Văn hóa thể thao và truyền thông huyện quản lý và phát huy giá trị. Thực hiện trùng tu tôn tạo 3 điểm Di tích lịch sử cấp Quốc gia là di tích lịch sử Nà Pậu (xã Lương Bằng), Khuổi Linh (xã Nghĩa Tá), Bản Ca (xã Bình Trung) và 01 điểm Di tích lịch sử cấp tỉnh Phja Tắc (Bản Nhượng, xã Bản Thi). Ngoài ra một số điểm Di tích như Khau Mạ, Khuổi Linh, Nà Quân, Bản Ca và Phja Tắc đã được xây dựng tường bao bảo vệ, cắm bia ghi dấu và khoanh vùng bảo vệ. Ngày 25/10/2019, Ủy ban nhân dân huyện Chợ Đồn đã ban hành Quyết định số 2950/QĐ-UBND về việc phê duyệt Đề án Quản lý và phát huy giá trị di tích, di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch huyện Chợ Đồn giai đoạn 2020 – 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Đây là đề án đầu tiên của huyện, là cơ sở pháp lý để thu hút đầu tư, tôn tạo, quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử gắn với phát triển du lịch tại địa phương. Với mục tiêu phát huy các giá trị di tích lịch sử, văn hóa gắn với du lịch, từng bước khai thác ngành du lịch trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng của địa phương tỉnh Bắc Kạn đã ban hành kế hoạch Quy hoạch tổng thể phát triên du lịch trên địa bàn toàn tỉnh trong đó quy hoạch chi tiết khu ATK Chợ Đồn và đang từng bước đầu tư tôn tạo các hạng mục và đầu tư hạ tầng xứng tầm để phục vụ du lịch. Để hiện thực hóa mục tiêu của Đề án, từ năm 2020 đến nay, huyện Chợ Đồn đã và đang thực hiện việc tu bổ, tôn tạo một số điểm Di tích quốc gia trong quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt ATK Chợ Đồn, phục dựng, duy trì tổ chức Lễ hội truyền thống về nguồn ATK Chợ Đồn; tổ chức tập huấn, hỗ trợ xây dựng mô hình tổ hợp tác thêu hoa văn trang trí trên trang phục người Dao đỏ, tập huấn mô hình nghề đan lát thủ công bằng tranh tre, vật liệu sẵn có tại địa phương để tạo sản phẩm du lịch, sưu tầm, lưu giữ tài liệu hiện vật có giá trị lịch sử trên địa bàn huyện; khảo sát, thống kê phương án thu hồi đất giáp danh khu di tích Nà Pậu để mở rộng đầu tư tôn tạo;  khảo sát, sưu tầm, hỗ trợ duy trì các mô hình bảo tồn văn hóa phi vật thể; gắn dòng chữ “ATK CHỢ ĐỒN” tại núi Phja Vỳ, thị trấn Bằng Lũng; khảo sát phục dựng Lễ hội Bản Ca, xã Bình Trung…

Tuy nhiên hiện nay nguồn lực và các điều kiện cần thiết để thực hiện Đề án còn nhiều khó khăn do vậy trong thời gian tiếp theo, huyện Chợ Đồn mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm hỗ trợ từ Trung ương, Tỉnh để sớm có quy hoạch tổng thể phát triển du lịch về nguồn ATK Chợ Đồn để liên kết với các vùng ATK Định Hóa (Thái Nguyên), khu ATK Tân Trào (Tuyên Quang). Quan tâm về nguồn lực để đầu tư, nâng cấp, hoàn thiện về cơ sở hạ tầng, không gian, kiến trúc, cảnh quan thiên nhiên để xứng tầm với giá trị lịch sử, thế mạnh của huyện, đáp ứng nhu cầu tham quan của du khách thập phương. Ưu tiên nguồn vốn sửa chữa nâng cấp hạ tầng giao thông của huyện đảm bảo kết nối đồng bộ, tạo thành mạng lưới tới các điểm, khu du lịch tiềm năng của tỉnh. Huyện sẽ tích cực quảng bá thế mạnh của địa phương, thu hút các nguồn lực đầu tư, khuyến khích huy động nguồn vốn xã hội hóa để xây dựng cơ sở hạ tầng, vật chất (như xây dựng nhà trưng bày giới thiệu sản phẩm, nhà sinh hoạt cộng đồng, khôi phục các làng nghề, chỉnh trang, tôn tạo nhà cửa, đường giao thông, bãi đỗ xe…). Điều chỉnh quy hoạch, định hướng sản xuất nông nghiệp, tổ chức tham quan, đào tạo, tập huấn, xúc tiến du lịch, tạo cảnh quan môi trường thân thiện. Có cơ chế, hướng dẫn cụ thể đối với các khu vực ATK khi tạo tuyến, tour du lịch trong huyện và các huyện bạn để tạo điều kiện thuận lợi thu hút du khách. Mục tiêu của Đề án thành công sẽ là nội lực để các “địa chỉ đỏ” trong quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt ATK Chợ Đồn sẽ là điểm đến không thể bỏ qua trong hành trình khám phá văn hóa lịch sử của mỗi du khách khi đến với vùng chiến khu Việt Bắc đồng thời gắn với phát triển tiềm năng du lịch giúp người dân địa phương phát triển kinh tế, làm giàu trên quê hương cách mạng.

Bài trướcĐồng chí Hà Đức Tiến- Tỉnh ủy viên, Bí thư huyện ủy làm việc với Đảng ủy xã Bình Trung và Bằng Lãng
Bài tiếp theoChợ Đồn đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật